Turnieje
- Szczegóły
- Kategoria: Snooker
Zakłady bukmacherskie mogą uzależnić, o czym wciąż wielu kibiców sportu zapomina
W rok po zawieszeniu za obstawianie wyników meczów (również własnych) Stuarta Binghama, byłego mistrza świata w snookerze, postanowiliśmy poruszyć delikatny temat, jakim jest uzależnienie od zakładów bukmacherskich. Przypomnijmy, że w październiku 2017 roku Stuart Bingham został zawieszony na okres 6 miesięcy, a także musiał rozpocząć leczenie, które pozwoli mu wyeliminować ochotę na powrót do gier hazardowych. Więcej na ten temat pisaliśmy tutaj. Tym razem postanowiliśmy przyjrzeć się szerzej problemowi uzależnienia od zakładów, który może dotyczyć kibiców w znacznie większym stopniu niż samych zawodników.
Hazard jest zjawiskiem tak starym, jak cywilizacja. Historycy są pewni, że mechanizm gry na pieniądze był znany już ludom Mezopotamii. Obstawianie wyników potyczek sportowych pasjonowało także starożytnych Greków i Rzymian. I choć obecnie słowo „hazardzista” utożsamiamy wyłącznie z człowiekiem nałogowo grającym w kasynie, to w rzeczywistości w szpony uzależnienia może wpaść każdy, kto przeznacza pieniądze na zawieranie różnych zakładów, w tym bukmacherskich.
Narodziny bukmacherki
Za prekursora profesjonalnych zakładów bukmacherskich uznaje się niejakiego Johna Moores’a, który uruchomił pierwszy stacjonarny punkt obstawiania wyników meczów w 1922 roku w angielskim mieście Liverpool. Bukmacherka szybko została objęta państwowymi regulacjami. Biznes przynosił coraz większe dochody, dlatego momentalnie zainteresowały się nim także grupy przestępcze.
Ciekawostka
Czasy rodzenia się branży profesjonalnych zakładów bukmacherskich w interesujący sposób obrazuje brytyjski serial „Peaky Blinders”.
Obecnie zakłady bukmacherskie są dostępne nie tylko w punktach stacjonarnych, ale także w Internecie. Z tej drugiej możliwości korzystają miliony typerów na całym świecie. W Polsce rynek bukmacherski został znacząco ograniczony na mocy ustawy hazardowej z grudnia 2009 roku, później znowelizowanej w grudniu 2016 roku. Po nowelizacji prawa z naszego kraju musieli się wycofać m.in. najwięksi zagraniczni operatorzy zakładów online. Nie zmieniło to natomiast faktu, że liczba osób obstawiających sukcesywnie rośnie i coraz częściej wybierają oni legalne firmy.
Tak, obstawianie wyników meczów jest formą hazardu
Wraz z popularyzacją zakładów wzajemnych, coraz częściej mówi się o nich w kontekście profilaktyki uzależnień behawioralnych. Współczesny hazardzista nie jest już bowiem panem w średnim wieku, który przegrywa cały majątek w eleganckim kasynie. To młody człowiek, nierzadko kobieta, nałogowo obstawiający wyniki meczów, przede wszystkim na stronach internetowych.
Właśnie dlatego obstawianie zakładów jest zaliczane do kategorii hazardu. Ośrodki terapii uzależnień opracowały dla nałogowych typerów specjalne metody leczenia, natomiast terapeuci alarmują, że sukcesywnie rośnie liczba takich hazardzistów. Ma to fatalne reperkusje społeczno-rodzinne.
Niewinna zabawa, która przeradza się w poważny problem
Z formalnego punktu widzenia obstawianie wyników meczów jest hazardem, ponieważ gracz przeznacza własne pieniądze na wydarzenie, którego przebieg zależy w ogromnej mierze od czynników losowych. Owszem, doświadczony typer czy zapalony kibic może w znacznym stopniu redukować ryzyko, bo wie, że np. dana drużyna ma silniejszy skład. Nigdy jednak nie ma pewności wygranej, a czynnik losowy jest bardzo wysoki.
Uzależnienie się od zakładów bukmacherskich zwykle nie ma tak gwałtownego i spektakularnego przebiegu, jak w przypadku chociażby gry w karty czy w ruletkę. Zdecydowana większość obstawiających zaczyna swoją przygodę z tym światem w sposób ostrożny, przeznaczając na grę tylko niewielkie sumy. W końcu przychodzi jednak pierwsza wygrana, potem druga. Typer uświadamia sobie, że może z tych pieniędzy opłacić swoje zachcianki, a nawet poprawić materialny byt rodziny. To motywuje go do ponoszenia coraz większego ryzyka. Nawet gdy już głównie przegrywa, często nadal odczuwa chęć dalszego zwiększania stawek i coraz intensywniejszej gry, by szybciej się odegrać.
Uzależnienie pojawia się w momencie, gdy gracz przestaje odczuwać jakiekolwiek emocje związane z samym procesem typowania. Nie celebruje go, ale robi wszystko machinalnie. Bezustannie myśli o tym, czy jego drużyny wygrają, cały układ dnia podporządkowuje temu, by mieć możliwość obstawienia. Konsekwencją kolejnych przegranych jest pogorszenie kondycji jego finansów, co jednak tylko wznieca potrzebę odegrania się. Na końcu zazwyczaj pojawia się bankructwo i dramat uzależnionego oraz całej jego rodziny.
Legislacja w walce z uzależnieniem od zakładów
Przeciwdziałanie uzależnieniom behawioralnym, w tym związanym z nałogowym graniem na pieniądze, jest bardzo szerokim zagadnieniem. Niestety żadne regulacje prawne nie powstrzymają osób, które są zdeterminowane do tego, by obstawiać wyniki. Nie oznacza to natomiast, że prawodawcy powinni się biernie przyglądać realnemu zagrożeniu, jakim jest uzależnienie od hazardu.
Prawo hazardowe obowiązujące w Polsce kładzie duży nacisk na ten problem, a uchwalona w grudnia 2016 r. nowelizacja prawa jeszcze bardziej wzmocniła ochronę graczy, choć musimy pamiętać, że tylko sam gracz może skutecznie zabezpieczyć się przed uzależnieniem. Przypomnijmy, że legalni bukmacherzy, których na polskim rynku wciąż przybywa, mają obowiązek weryfikacji swoich klientów w taki sposób, aby byli pewni co do ich wieku i tożsamości, nie mogą umożliwiać klientom gry na kredyt oraz muszą wdrożyć tzw. regulamin odpowiedzialnej gry (między innymi ostrzeganie graczy przed ryzykiem uzależnienia).
To krok w dobrą stronę, ale do skutecznej walki z nałogowym graniem na pieniądze potrzeba czegoś więcej. Przede wszystkim szerokiej kampanii informacyjnej w mediach, która spowoduje wzrost świadomości na temat symptomów uzależnienia. Najważniejsze jest natomiast to, aby przestać udawać, że notoryczne obstawianie zakładów bukmacherskich jest tylko niewinną zabawą, „hobby po godzinach”. To taka sama forma hazardu jak automaty, poker czy ruletka, niosąca ze sobą równie groźne konsekwencje.



